Prvi podaci vezani za materijalne dokaze o nastanaku i razvoju igara nogama datiraju iz najranijih perioda ljudske civilizacije. 
   Prvi pisani spomenici, koji potvrduju postojanje lopte, vezani su za istoriju kineskog carstva i dinastiju Hou, koja je vladala do 255. godine pre nove ere. U vreme vladavine te dinastije spominje se igra loptom pod nazivom Cuh-kih (Tsun-kih). Predpostavlja se da je lopta bila jajastog oblika, i da je bila punjena krznom životinje. 
   U skromnim, ali verodostojnim zapisima, ostao je zabeležen podatak da ova igra loptom nije ostala samo u krugu vojnickih kasarni, vec se proširila i medu civilnim stanovništvom. 
   Sledeci zapis o ovoj igri datira izmedu 32. i 6. godine pre naše ere, kada je car Šeng Ti dozvolio narodu da, u slobodno vreme, slobodno igra ovu igru... 

   Iz Kine, u 7. veku, ova igra je prenesena u Japan. Istorijski podaci potvrduju da su je u Japanu igrali carski vojnici i to obavezno, na glavnim nacionalnim svetkovinama pred carem, vlastelom i ostalom carskom svitom ... 
   Prve tragove igre loptom u Evropi nalazimo u Grckoj i Rimu, takode u 7. veku. Poznata je rimska parola: "Hleba i igara" (Panem et circenses). Igre loptom u Grckoj su se zvale Episkiros i Epikonis, a u Rimu Harpastum. Bile su to neke kombinacije fudbala i rukometa. Od današnjih sportova najbliži im je americki fudbal. Ovu igru, kao veoma grubo nadmetanje rimskih legionara, pominje u svojim zapisima i rimski filozof i Neronov ucitelj, Seneka. 

   Mnogi srednjovekovni pisani podaci govore o igrama sa loptom izmedu XIII i XVI veka. Zajednicko svim ovim podacima je da su se ove igre, u to vreme u Evropi, igrale na narodnim svetkovinama, u vreme poklada i drugih crkvenih praznika ... 
   Zanimljiv podatak je da je engleski kralj Edvard III zabranio narodu ovu igru 1349. To isto, samo dvadeset godina kasnije, ucinio je i Karlo V u Francuskoj. Oba vladaoca su svoje odluke obrazložili tvrdnjom da je ova igra toliko okupirala narod da ga odvraca od korisnih stvari. 

   U XIV i XV veku, u Italiji, u Firenci, igrala se neka vrsta fudbala koja se zvala “Firentinski kalco”. Da je to originalan i dragocen podatak za istoriju fudbala, uverava i cinjenica da se u zemlji višestrukog prvaka sveta, fudbal i danas naziva Kalco. 
   Zanimljivo je da prvi zapis o fudbalu u Americi datira iz 1634. godine. Iz njega se može saznati da su Indijanci iz Masacusetsa igrali jednu utakmicu od jutra do veceri i tom prilikom “lopta je terana bosim nogama vrlo daleko”. 

   Na pocetku XIX veka, razne igre sa loptom, konacno su prihvatile i engleske privatne škole. Dotadašnje, iskljucivo individualne sportske vežbe u tim plemickim školama, polako ustupaju mesto igrama sa loptom. Istorija beleži da je student Vilijam Veb Elis u školi Ragbi 1823, igrajuci sa svojim drugovima, u jednom trenutku zgrabio rukama loptu i potrcao poljem prema cilju, mada su nepisana obicajna prava to zabranjivala. Njegovi vršnjaci prihvatili su i taj nacin igranja, pa je nešto kasnije to postala najomiljenija igra sa loptom u Ragbiju. 

   Dugo vremena, sve do 1855., utakmice se igraju samo izmedu pojedinih škola. Tako je bilo sve do osnivanja prvih klubova: Šefild klub 1855, Halam klub 1857. i Blekhit klub 1859. Samo nešto kasnije, 1863, uz pomoc novih pravila, ragbi i FUDBAL su kao igre odvojene, pa je istorija modernog fudbala upravo od tada i zapocela. 

   Istorija svetskog fudbala, kao jedan od vidova raznovrsnog razvitka ljudskog društva i njegove sveukupne delatnosti, prema verodostojnim podacima i pisanim hronikama, pocinje 1863. godine. Tada su predstavnici engleskih koledža, u kojima je dotle tradicionalno, negovan ragbi fudbal, odlucili da odvoje fudbal od ragbija i da uz pomoc specificnih fudbalskih pravila, ovu igru uvrste u novu sportsku aktivnost svojih studenata. Odluka o odvajanju fudbala od ragbija ubrzo se pokazala veoma celishodnom. Fudbal je masovno, spontano prihvacen, ne samo od studenata u Kembridžu, Oksfordu, Ragbiju i Harou, vec i medu radnickom, a posebno školskom omladinom, širom Engleske. 

   Sve analize i kasnija istraživanja pokazuju da ubrzanu popularnost fudbal duguje ondašnjim prvim, logicki osmišljenim pravilima, koja decidirano štitila igrace od dotadašnje, gotovo gladijatorske grubosti u "Ragbi fudbalu". S druge strane, nova fudbalska pravila, u okviru nove igre, omogucila su svojim akterima, pored ispoljavanja i razvijanja fizickih, ispoljavanje i podsticanje i umnih i kreativnih sposobnosti. U takvoj klimi svog radanja, razumljivo je što su ovu igru u život uveli ondašnji engleski intelektualci, profesori i studenti, a kasnije, vremenom prihvatili, bez izuzetaka i ostali društveni staleži. I danas, posle toliko decenija i dinamicno predenog istorijskog puta, prvobitan odnos nije izmenjen. Medu pristalicima i aktivnim ucesnicima u fudbalu, nalaze se ljudi koji pripadaju i najnižim i najvišim socijalnim i intelektualnim slojevima društva... 
   Kao što se, u zavisnosti od dužine trajanja i karakteristika trajanja, svaka ljudska aktivnost može podeliti na pojedine delove i faze, tako se i dosadašnja, ukupna fudbalska aktivnost, po svom istorijskom znacenju i pecatu, može podeliti na nekoliko celovitih i homogenih, razlicitih i ponaosob originalnih razdoblja ili perioda. 

   Prvi period, koji je trajao od 1863. pa do 1925., može se uslovno nazvati periodom konstituisanja fudbalske igre, mada se u terminološkom smislu fudbal konstituisao onog istog dana 1863., kada su predstavnici engleskih koledža odlucili da fudbal, uz pomoc novih trinaest pravila, odvoje od ragbija. Ovaj, po godinama trajanja najduži period, može se nazvati periodom konstituisanja fudbala i zbog toga, što su se u njemu dešavale i sa njim desile sve dosadašnje najbitnije promene pravila ove igre. Osim ove cinjenice, ovaj period razvoja fudbala karakterišu nastojanja da u njemu ovlada duh sporazumevanja i organizovanja i na medunarodnom, a ne samo na državnom planu, što je i postignuto osnivanjem FIFE u Parizu 1904. godine. 
   Drugi karakteristicni period istorije razvoja fudbalske igre, trajao je od 1925. pa do 1954, odnosno od pojave "WW" pa do pojave "4:2:4" sistema fudbalske igre. Engleska i takozvana Engleska fudbalska škola, u najvecoj meri, doprinela je osobenosti ovog perioda razvoja fudbala. U najvecem delu toga razdoblja, bila je to vladavina "WM" sistema koji je, kao logicna posledica dotadašnje evolucije fudbala, inoviran u Engleskoj, "Kolevci fudbala", a potom i u ostalim delovima sveta. 
   Pecat ovom periodu razvoja fudbala dala su takode i prva tri svetska prvenstva koja su organizovana u Urugvaju 1930, Italiji 1934. i Francuskoj 1938. godine. 

   Treci period razvoja fudbalske igre trajao je od 1954. pa do 1974. godine. U razdoblju od tih 20 godina, odigrana su svetska prvenstva u Švajcarskoj (1954), Švedskoj (1958), Cileu (1962), Engleskoj (1966), Meksiku (1970) i SR Nemackoj (1974). 
   U ovoj razvojnoj fazi, više nema znacajnih fudbalskih dostignuca bez naglašenog prisustva fizickih kvaliteta pojedinaca i timova. Bio je to period, za razliku od prethodnog, u kojem je došlo do potpunog spajanja i integrisanja specificnih individualnih sposobnosti pojedinaca u kolektivnu igru. Taj period u potpunosti je dovršen na Svetskom prvenstvu u SR Nemackoj 1974, pa se to vreme uzima kao završno u okoncanju treceg perioda razvoja fudbala. Najvece vrednosti u ovom periodu dostigli su nacionalni timovi SR Nemacke, Brazila, Holandije i donekle Engleske. 

   Cetvrti period razvoja fudbalske igre, koji pocinje od 1974. i koji je još u toku uspeo je da sjedini sve pripreme u jednu i da ih maksimalno ucvrsti pa cak i da ih unapredi. Tada je, zahvaljujuci onako univerzalnim tehnickim, taktickim i fizickim zahtevima, ovaj stil i nacin igranja formulisan kao "Totalni fudbal". Bez obzira na terminološku neadekvatnost "Totalni fudbal" je postao opšte eksploatisani pojam kao sinonim za modernu igru. 

   Svetska prvenstva u Argentini (1978), Španiji (1982), Meksiku (1986), Italiji (1990), Sjedinjenim Americkim Državama (1994), Francuskoj (1998), Japanu i Južnoj Koreji (2002) i Nemackoj (2006) su iznedrili karakteristican sistem "4:4:2", sa svim svojim modifikacijama i on se posmatra kao nadgradnja i usavršeni sistem "4:3:3". 

   Sistem "4:4:2", sa svojim varijantama u poslednje vreme, koje karakterišu i po petorica - šestorica igraca sredine terena, odnosno samo jedan klasicni napadac, nije dostigao onu originalnost koju su dostizali prethodni sistemi, koji su svojom efikasnošcu u vremenu svojih vladavina odlucujuce uticali na prepoznatljivost i dovršenost tih etapa razvoja fudbala.

Istorija fudbala u Srbiji

  
 Kao i na mnoge ostale delove sveta, tako i na naše podneblje, fudbal su doneli i prvi igrali Englezi. Kao državljani velike pomorske, trgovacke i kolonijalne sile, Englezi su se tragajuci za uslovima što veceg ekonomskog uspona našli i u našim južnoslovenskim zemljama. 

   Najznacajniji podatak za pocetak razvoja fudbalske igre na prostore današnje Srbije nalazimo na samom kraju XIX veka, ili tacnije 1896. godine. Tada je Hugo Buli, iz Hamburga, gde je studirao trgovinu, doneo prvu fudbalsku loptu sa sobom, u svoj Beograd. Iste godine, Hugo Buli je osnovao "loptacku sekciju" Beogradskog gimnastickog društva "Soko" i organizovao je demonstraciju fudbalske igre, kod Nebojšine kule ispod Kalemegdana. Ali, prvi zvanicni fudbalski klub, ne samo na teritoriji današnje Srbije, nego i na teritoriji prethodne Jugoslavije, osnovan je u Subotici 1901. godine pod imenom "Backa". 
   1903. godine u Beogradu je osnovan fudbalski klub "Soko", a iste te godine u Kragujevcu i "Šumadija". 
   Posle Prvog svetskog rata, u novoj državi Srba, Hrvata i Slovenaca, u Zagrebu je 1919. godine osnovan Nogometni Savez Jugoslavije, a dr Hinko Virc izabran je za prvog predsednika.

   Prvo prvenstvo Jugoslavije održano je tek u sezoni 1922/23. godine po Kup sistemu. Prvi naslov p r v a k a J u g o s l a v i j e osvojio je "Gradanski" iz Zagreba 1923. godine. 
   I, konacno, 1923. godine, naš Fudbalski savez je bio primljen i u savez Fife, pošto je prethodno 1921. godine bio primljen kao privremeni clan svetske fudbalske organizacije. 

   Prve borbe za titulu prvaka Jugoslavije održane su 1923., a vodilo ih je šest klubova - prvaka ondašnjih podsaveza. Igralo se po jednostrukom Kup-sistemu, još pet puta su prvenstva održavana po Kup-sistemu (1924, 1925, 1926, 1932 i 1936), dva puta po jednostrukom (1927. i 1928), i devet puta po dvostrukom bod-sistemu, uz ucestvovanje od 6-12 klubova. 
   Prva prvenstva su se odvijala po podsavezima, pa bi prvaci nastavljali takmicenje na nivou države. Kada su se stekli uslovi, kada je i kvalitet fudbala poboljšan, formirana je 1927. i prva liga Jugoslavije sa 10, a ubrzo potom povecana je na 12 klubova. 
   Fudbalski Savez seli se iz Zagreba u Beograd 1929. godine i od tada do današnjih dana nalazi se na istom mestu na adresi Terazije 35. 

   Za tako omasovljen fudbalski sport u Jugoslaviji, a posebno za beogradske, zagrebacke i splitske klubove, u kojima su se pojavljivali izuzetno talentovani fudbaleri, proculo se i u inostranstvu. Fifa je zbog toga racunala s Jugoslavijom kao s jednim od prvih ucesnika buduceg svetskog prvenstva. To se ubrzo i ostvarilo. Jugoslavija je 1930., zajedno sa još tri evropske zemlje, bila ucesnik Prvog svetskog prvenstva u Urugvaju. 

   Naša dva najveca kluba FK „Crvena Zvezda“ i FK „Partizan“ osnovani su 1945. godine, dakle odmah po završetku II Svetskog rata. 
   Potpunu ekspanziju fudbalska igra doživljava, na našim prostorima, u periodu od 1950. do 1970. godine. Tada se na reprezentativnom planu postižu i najveci rezultati koji su ostavili trag do današnjih dana. 
   Na dosadašnjim velikim takmicenjima naši najbolji igraci koji su nastupali za reprezentaciju naše zemlje imali su promenljive rezultate, ali ti rezultati su, u odnosu na zemlje po velicini slicne našoj, bili veoma zapaženi. 
   Od 18 Svetskih prvenstava mi smo ucestvovali na 8 takmicenja najkvalitetnijih timova. Najznacajnije rezultate postizali smo na prvom (1930), šestom (1962) i dvanaestom (1990) takmicenju. 
   Na Evropskim prvenstvima smo bili uspešniji, tako da smo osvajali dva puta po drugo mesto na našem kontinentu. Te rezultate postizali smo 1960. i 1968. godine. 

   Na Olimpijskim igrama i na turnirima koji su organizovani na najvecim sportskim okupljanjima osvajali smo zlatne, srebrne i bronzane medalje. 
   Od klubskih rezultata treba istaci osvajanje Kupa Šampiona i Interkontinentalnog Kupa 1991. godine od strane FK „ Crvena Zvezda“ i dva ulaska u finalne utakmice Kupa šampiona 1966. godine FK „Partizan“ i u Kup UEFA FK “Crvena Zvezda“ 1979. godine. 

   Veliki trag od pojedinaca ostavili su sledeci igraci: 
   Mitic, Bobek, Vukas, Cajkovski, Kostic, Boškov, Stankovic, Crnkovic, Šekularac, Milutinovic, Veselinovic, Jerkovic, Kovacevic, Vasovic, Xajic, Pavlovic, Savic, Petrovic, Stojkovic, Mihajlovic, Savicevic, Pancev, Miloševic, Ðukic, Jugovic, Mirkovic, Stankovic, Kežman, Žigic, ...